Leontine van Hooft

De kracht van Afrikaans denken – in tijden van Coronavirus 🌍

Gedurende een hele lange tijd leek Afrika het patent te hebben op natuurrampen en epidemieën. Maar door een dramatische speling van het lot lijkt het tij gekeerd. Er zijn veel minder gevallen bekend van het Coronavirus in Afrika dan in het Westen. En dat brengt Europese en Amerikaanse vluchtelingen naar Afrika. Met alle gevolgen van dien.

De omgekeerde wereld
Merkwaardig genoeg melden Afrikaanse landen juist nu hogere aankomsten. Maar het antwoord van Afrikaanse landen, waar voorheen de inwoners hun gezond zijn moesten bewijzen voordat zij een visum verstrekt kregen om naar Europa te reizen, hierop is het op slot gooien van hun land voor het Westen. “Het zijn namelijk vooral Coronavirus vluchtelingen die proberen te ontsnappen uit hun eigen geïnfecteerde land”, zegt o.a. journalist Joe Penney (15 maart 2020) op het onafhankelijke platform: The Intercept. “Zij kunnen Corona brengen naar landen waar niet of nauwelijks last is,” zegt Bukola Adebayo, CNN (17 maart 2020). En dat is levensgevaarlijk.

Er is een grens aan Afrikaanse gastvrijheid
Een deel van de Westerse Coronavirus toeristen/vluchtelingen gedragen zich namelijk niet zoals men van een gast mag verwachten. Zo heeft Mauritanië de afgelopen weken 15 Westerse toeristen het land uit moeten zetten, Tunesië 30 omdat ze de quarantaine maatregelen, die de Afrikaanse landen hadden ingesteld, schonden. Rwanda, Oeganda, Mali, Kameroen en andere Afrikaanse landen hebben soortgelijke ervaringen met niet gewenst gedrag (The Intercept).

Afrika is beter toegerust op rampen
Craig Spencer is directeur van het New York- Presbyterian/Columbia University Medical Center én de arts die het Ebola virus opliep tijdens zijn werk in Guinee, zegt: “De Ebola ervaring heeft Afrika veel beter voorbereid gemaakt dan andere continenten, in alle opzichten: medisch, logistiek en qua menskracht.” Maar ook in humanistische zin zijn zij beter voorbereid. Zij hebben Ubuntu in hun DNA.

Ubuntu als overlevingsstrategie
Deze humanistische filosofie is de ruggengraat van Afrika. Het omvat gastvrijheid, zorgzaamheid voor elkaar, extra je best doen voor iemand anders dan jezelf. Ubuntu betekent je verbonden voelen met anderen. Als Ubuntu door je bloed stroomt, ontleen je je bestaansrecht aan de community waar je deel van uitmaakt, ongeacht welke kleur, leeftijd, geslacht of capaciteiten je ook hebt. Als Ubuntu in je DNA zit begrijp je de essentie van mens zijn. Ubuntu is daarmee niet soft, Ubuntu is beschaving.

Ubuntu ontmoet het Westen
Ik denk dat deze vluchtelingen/toeristen simpelweg niet nagedacht hebben over de impact van hun gedrag. Zij zijn niet opgevoed met Ubuntu. Afgelopen maandag deed premier Rutte een oproep voor humaniteit en verbondenheid. “Ik reken op U, 17 miljoen mensen.”

Daarom zal ik de komende tijd tips geven hoe wij in het Westen Ubuntu kunnen praktiseren in Coronavirus tijden en daarna.

Foto: Pixabay